ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΒΥΒΙΛΑΚΗΣ

Mail Antreas P. Hatzipolakis

ΕΝΑ ΑΓΝΩΣΤΟ (ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΟ) ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΜΜ. ΒΥΒΙΛΑΚΗ

ΕΝΑ ΑΓΝΩΣΤΟ (ΑΘΗΣΑΥΡΙΣΤΟ) ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΜΜ. ΒΥΒΙΛΑΚΗ

Ο Νικόλαος Γ. Πολίτης στην ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΒΙΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ [ΜΕΡΟΣ Β']. ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1874

γράφει για τη λέξη αγγελοσκιάζεται σε υποσημείωση (σελ 308-9, σημ. 10) ότι είναι καταγεγραμμένη από τον Εμμ. Βυβιλάκη στη συλλογή Κρητικαί λέξεις που δημοσιεύτηκε ανωνύμως στον περιοδικό ΦΙΛΙΣΤΩΡ (τόμος IV, 1863, σελ. 508)

Έτσι μας αποκαλύπτει ένα αθησαύριστο κείμενο του Εμμ. Βυβιλάκη, άγνωστο στον Μιχάλη Τρούλη που συνέγραψε την εξαίρετη εργοβιογραφία του Βυβιλάκη (Μιχάλης Τρούλης, Εμμανουήλ Βυβιλάκης, Η Ζωή, Η Δράση και το Έργο του [Β' έκδοση]. Ρέθυμνο 2005) (*)

Ολόκληρο το δημοσίευμα στο περιοδικό ΦΙΛΙΣΤΩΡ (τόμος IV, σελ. 508 - 527):

(*) Στην πλούσια Βιβλιογραφία που παραθέτει ο συγγραφέας περιλαμβάνει και τρία δικά μου δημοσιεύματα σε εφημερίδες, αλλά με ελλιπές το ονοματεπώνυμό μου (ΧΑΤΖΗΠΟΛΑΚΗΣ, Π. αντί ΧΑΤΖΗΠΟΛΑΚΗΣ, Α. Π.)

Mail Antreas P. Hatzipolakis

ΕΚΤΑΚΤΟΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ "ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΟΣ"

Έκτακτον Παράρτημα της εφημερίδας ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ του Εμμ. Βυβιλάκη.

Ο χάρτης.

Mail Antreas P. Hatzipolakis

ΕΜΜ. ΒΥΒΙΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΟΥΡΟΥΤΗΣ

Ο Ρεθεμνιώτης αγωνιστής και λόγιος Εμμ. Βυβιλάκης, στην εφημερίδα Ραδάμανθυς που εξέδιδε στην Αθήνα, στο φύλλο 95 της 18ης Απριλίου 1865, καταφέρεται εναντίον μιας ομάδος Αθηναίων μεταξύ των οποίων ήταν κι οι "μεταξουργοί" Κωνσταντίνος και Αθανάσιος Δουρούτης [1].

Στο διάβασμα του άρθρου ο Αθανάσιος Δουρούτης αντέδρασε,

Φωτογραφίες του Αθανασίου Δουρούτη.

ετοιμάζοντας Αγωγή, η οποία δε γνωρίζω αν έφτασε ποτέ στα δικαστήρια. Εδώ είναι μια σελίδα με σημειώσεις - ερωτήματα που αφορούν στο δημοσίευμα, και δύο σχέδια της Αγωγής (αυτόγραφα του Αθ. Δουρούτη).

Σημειώσεις Αθ. Δουρούτη

Σχέδιο Αγωγής Α'

Σχέδιο Αγωγής B'

Σημείωση:
Για το Μεταξουργείο και τους αδελφούς Δουρούτη δες:
ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ ΜΑΡΙΑ-ΧΡΙΣΤΙΝΑ, ΚΟΥΡΟΥΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ (επιμέλεια): ΤΟ ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ (Ε.Ι.Ε./Ι.Ν.Ε.) 1995.

Mail Antreas P. Hatzipolakis

ΚΡΗΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ Γ. ΒΛΑΣΤΟ

Το 1990 είχα δημοσιεύσει στις εφημερίδες ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ (Ρεθύμνου) και ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (Χανίων) ένα άρθρο για τον Παύλο Βλαστό.

Ατυχώς η τυπογραφική εμφάνισή του ήταν κάθε άλλο παρά ικανοποιητική! Εδώ το αναδημοσιεύω χωρίς νεότερη βιβλιογραφική ενημέρωση. Απλώς μόνο πρόσθεσα συνδέσμους στα φύλλα των εφημερίδων ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ και ΝΕΟΣ ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ που είδαν το φως τα κείμενα του Βλαστού (από τα σώματα που βρίσκονται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής). Ένα ποίημα του ίδιου του Βλαστού (;) έχω αναρτήσει ΕΔΩ.

Έπεται το άρθρο (τρεις συνέχειες):

ΔΙΔΑΣΚΑΛΕ ΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΝ ΔΕΝ ΕΚΡΑΤΕΙΣ...

Το 1971 η διακεκριμένη Καθηγήτρια Σοφία Α. Αντωνιάδη εξέδωσε τη βιογραφία του Εμμ. Αντωνιάδη, Κρητικού αγωνιστή και λόγιου. [Σελίδα τίτλου ΕΔΩ]. Στη σελιδα 54, υποσημείωση 3, διαβάζουμε:

Πολύ παράδοξα, μόνο ο σύγχρονός του ιστορικός Γρηγ. Παπαδοπετράκης στο έργο του Ι σ τ ο ρ ί α τ ω ν Σ φ α κ ί ω ν (Αθήναι 1888) ούτε καν το όνομα του Εμμ. Αντωνιάδη αναφέρει. [Ολοκληρη ΕΔΩ]

Να όμως που και ή ίδια η βιογράφος υποπίπτει στο ίδιο ακριβώς "παράπτωμα"! Σε ολόκληρο το βιβλίο της δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά του ονόματος του Εμμ. Βυβιλάκη [Δες το Ευρετήριο ΕΔΩ], που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στο Κίνημα του 1841, κι αργότερα στηλίτευσε μέσω της εφημερίδας του ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ τους πρωταγωνιστές του Αδελφούς Χαιρέτη, Εμμ. Αντωνιάδη κ.ά. Μάλιστα ο Αντωνιάδης, από την εφημερίδα του ΑΘΗΝΑ, απάντησε στον Βυβιλάκη, αφήνοντας και προσωπικές αιχμές εναντίον του. Ο Βυβιλάκης ανταπάντησε, παράγραφο προς παράγραφο, στα φύλλα #5 (11-10-1841 Δες ΕΔΩ) και #6 (18-10-1841 Δες ΕΔΩ την πρώτη σελίδα. Υπάρχει και συνέχεια στις επόμενες) της εφημερίδας του.

Είναι αδύνατο να μην "έπεσε" πάνω σε αυτήν την αντιπαράθεση των δυο ανδρών η συγγραφέας (αφού είχε αναδιφήσει το αρχείο και τα φύλλα της ΑΘΗΝΑΣ του Αντωνιάδη) και θα περίμενε κάποιος να την είχε σχολιάσει.


Mail Antreas P. Hatzipolakis

ΑΝΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ "ΡΑΔΑΜΑΝΘΥ"

Ειδήσεις σχετικές με την Ανώπολη από την εφημερίδα ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ (που εξέδιδε ο Εμμ. Βυβιλάκης).

ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ #9 (8-11-1841)

[Ενώ άλλοι παίρνουν αφειδώς βοηθήματα από την Ελληνική Κυβέρνηση]...
ο εις τας μάχας γεγηρακώς Μανούσος Δασκαλάκης, πρεσβύτερος αδελφός του αειμνήστου Τσελεπή, και έγγονος του περιβοήτου Δασκαλογιάννη, και ο αδελφός του περιφήμου Σήφακα, λιμώττουν περιφερόμενοι εις τους δρόμους των Αθηνών χωρίς στέγην και ενδύματα ικανά!

*****************************************

ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ #26(15 - 3 - 1842)

Εις το Σπανιάκον, χωρίον της επαρχίας Σελίνου, ήρπασαν οι Τούρκοι δύο κόρας Σφακιανάς μίαν εβδομάδα πριν της απόκρεω, αι οποίαι ευρίσκοντο εκεί διά να μαζεύουν ελιές. Η μία εκ των δυστυχών αυτών κορασίων ήτον έως είκοσι χρόνων, του Πωλογιωργάκη από την Ανώπολιν, η δε άλλη ήτο μόλις εννέα χρόνων την ηλικίαν, του Βαρδή Μαυρογιαννάκη [διάβαζε Μαυριγιαννάκη] παρομοίως από την Ανώπολιν.

Στο επόμενο φύλλο αναφέρει πάλι την αρπαγή (χωρίς τα ονόματα).

ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ #27 (21 - 3 - 1842)

... και από το Σέλινο έκλεψαν [οι Τούρκοι] δύο γυναίκες χριστιανές η μία έως 20 χρόνων και η άλλη 13 και είναι σήμερον 46 ημέρες οπού τες άρπαξαν δυναστικώς από τας αγκάλας της μητρός των, και ούτε τους Τούρκους που τες άρπαξαν δεν επιάσασι, ούτε τας νέας δεν ημπορεί η Διοίκησις να πάρει από τα χείρας των ανόμων Τούρκων


Mail Antreas P. Hatzipolakis

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΒΥΒΙΛΑΚΗΣ

Δες και άλλη ανάρτησή μας για τον Βυβιλάκη ΕΔΩ

Ο φλογερός αγωνιστής δημοσιογράφος Εμμ. Βυβιλάκης είχε εκδώσει στην Αθήνα την εφημερίδα ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ, της οποίας ήταν αποκλειστικός συντάκτης. Η εφημερίδα έχει τη δική της ιστορία, αλλά εδώ δεν θα ασχοληθούμε μ' αυτήν, αλλα θα δούμε δυο ενδιαφέροντα ποιήματα του Βυβιλάκη που δημοσίευσε στο φύλλο #22 (14 - 2 - 1842) [Δες τη δημοσίευση, από το σώμα της εφημερίδας στη Βιβλιοθήκη της Βουλής, ΕΔΩ]. Ο Βυβιλάκης συχνά παρενέβαλε στα άρθρα του δικά του ποιήματα με πατριωτικό περιεχόμενο. Ως ποίηση τα στιχουργήματα αυτά δεν έχουν καμιά ιδιαίτερη αξία. Έχει όμως αξία το περιεχόμενο τους, γιατί ήταν εμψυχωτικό για τους εθνικούς αγώνες.

Το πρώτο ποίημα:

Παρά σαπίσω σαν την γριά εις το κρεβάτι επάνω,
κάλλιο στο χέρι τ' άρματα σαν άνδρας ν' αποθάνω,
να 'χω μπηγμένο το σπαθί στου Τούρκου το στομάχι,
όταν θα μου 'ρθει η κουρσουμιά ας λάχει όπου μου λάχει.
Φτάνει να 'χω στο χέρι μου πεντεξοχτώ κεφάλια,
στα κουτσοκέφαλα κορμιά να πέσω αγάλι' αγάλια.
Kι οι ανδρειωμένοι φίλοι μου νά 'ρθουσιν να με θάψουν,
εις έναν τόπο αγερινό και πάνω μου να γράψουν:

"(Ε)νός ανδρειωμένου κόκκαλα η πλάκα αυτή σκεπάζει,
που πέθανε μαχόμενος για την ελευθερία,
και τ' όνομά του το λαμπρό αιώνες θεν' ακμάζει,
γιατί δεν καταδέχτηκε να ζει στην τυραννία."


Το δεύτερο ποίημα:
(με μια ενδιαφέρουσα εικόνα συνεύρεσης επαναστάτη με τη σύζυγό του)

Αν γονείς αναθραμμένοι εις απάνθρωπον δουλείαν,
μόλις εσυναισθανθήκαν την αισχράν της ατιμίαν,
κι εγκαταλιπόντες πλούτη, τέκνα και οικογενείας,
ανυψώσαν την σημαίαν της γλυκειάς ελευθερίας
κι επολέμησαν ανδρείως εναντίον των τυράννων,
με κινδύνους αμετρήτους, εναντίον των βασάνων,
γιαν' αφήσουν στα παιδιά των ένδοξον κληρονομίαν
της λατρείας των το δόγμα, την γλυκειάν ελευθερίαν,
τα παιδιά τέτοιων γονέων τάχα δεν θα ενθυμούνται
των γονέων των τας πράξεις και παντού να τας μιμούνται;
Των οποίων αι μητέρες τότε τα εσυλλάμβάναν,
τους συζύγους των σκιρτώσαι, όποταν απελαμβάναν,
με τας δάφνας εστεμμένους, με της νίκης τους παιάνας,
απ' τας μάχας ερχομένους σφίγγουσαί τους στας αγκάλας.
Κι όπλα των τυραννοκτόνα πρώτα αγγίζαν στας γαστέρας,
ενθουσιωσών μητέρων απ΄αυτούς των τους πατέρας...
Κι αναχωρούντες πάλιν για της μάχης το πεδίον
έλεγον εις τας συζύγους: - "Φιλελεύθερον παιδίον
να γεννήσης, σύζυγέ μου, του πατρός να ενθυμείται,
και τας πράξεις του με ζήλον και ανδρείαν να μιμείται."
Εντολήν, λοιπόν, τοιαύτην δύνανται να παραβώσιν,
όσα γνήσιά των τέκνα θέλουν να ονομασθώσιν;

Mail Antreas P. Hatzipolakis