Η δυσανάγνωστος υπογραφή είναι του Μ. Ρενιέρη
Σε ταχυδρομική κάρτα του Ν. Αλικιώτη (Ηράκλειο)
Στην μέση της δεύτερης σειράς με τον κούκο είναι ο Νεαπολίτης ιατρός Νικόλαος Π΄Γεωργίου Σέργιος αρχηγός των Μεραμπελλιωτών επαναστατών του Θέρισσου Βουλευτής Λασιθίου το 1901 , Δήμαρχος Νεάπολης το 1906 ,Νομάρχης Λασιθίου το 1916 και Νομάρχης Χανίων το 1918. Στην πρώτη σειρά δεύτερος από δεξιά ο ανιψιός του Κων.Ιωάννου Σεργάκης ή Κοτσιφός. (σχόλιο του Γεωργίου Σαρρή)
Στην Κρήτη, σ`όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, ξεσπούσαν αλλεπάλληλες
Επαναστάσεις με σκοπό την απαλλαγή από τον τούρκικο ζυγό και την Ενωση
με τη μητέρα πατρίδα.
Η επανάσταση που άρχισε τον Αύγουστο του 1866 και κράτησε μέχρι το 1869,
τελικά υπέκυψε στις πολλαπλάσιες δυνάμεις των Τούρκων, Αιγυπτίων και
Τουρκοκρητικών και στην άρνηση των Ευρωπαϊκών Δυνάμεων να ενωθεί η
Κρήτη με την Ελλάδα.
Το Ελληνικό κράτος, αδύναμο και έρμαιο των ξένων παρεμβάσεων, δεν είχε
τα μέσα να βοηθήσει αποτελεσματικά τον Αγώνα.
Οι Τούρκοι διέπραξαν απίστευτες ωμότητες και θηριωδίες εις βάρος των
κατοίκων του νησιού με αποτέλεσμα να συγκινηθεί η διεθνής κοινή γνώμη.
Οι εφημερίδες των ξένων κρατών και κυρίως των Ευρωπαϊκών, δημοσίευαν
σε καθημερινή βάση ανταποκρίσεις από τα πεδία των μαχών και τα περιοδικά
εικόνες των τόπων και των πρωταγωνιστών του Αγώνα. Την εποχή εκείνη
η χρήση της φωτογραφίας δεν είχε ακόμα διαδοθεί και οι ανταποκριτές των
ξένων εντύπων έφτιαχναν σκίτσα που τα έστελναν με το ταχυδρομείο.
Ετσι έφθασε στις μέρες μας η μορφή της Αντωνούσας Καστανοπούλου ή
Καστανάκη, από το Ιταλικό περιοδικό "L`Emporio Pittoresco", της 5ης Σεπτ.
1868. Το σκίτσο ( γκραβούρα-ξυλογραφία ) της Αντωνούσας συνοδεύει άρθρο,
γραμμένο από την Dora d`Istria, μεγάλη φιλελληνίδα και γνωστή συγγραφέα
του 19ου αιώνα. Η Dora d`Istria δεν συνάντησε την Αντωνούσα, ούτε πήγε
στην Κρήτη όσο διαρκούσε η Επανάσταση. Πηγή των πληροφοριών της είναι
η αγγλική εφημερίδα "The Daily News" και ο γάλλος συγγραφέας Audiffret.
Στο άρθρο της αναφέρεται γενικά στην κατάσταση που επικρατούσε στην
Κρήτη και περιγράφει με λεπτομέρειες τη φορεσιά της Αντωνούσας.
Η Κρητικοπούλα αμαζόνα, όπως την αποκαλεί, φορούσε ζακέττα στο χρώμα
της σκουριάς και γιλέκο κοκκινωπό με δύο κάθετες σειρές κουμπιά, παντελόνι
ανοικτό γαλάζιο, φαρδύ μέχρι τα γόνατα και δερμάτινες γκέττες στο ίδιο χρώμα
με τη ζακέττα. Στη μέση της είχε ζώνη από βαθύ κόκκινο δέρμα, μ`ένα μακρύ
πιστόλι και στο κεφάλι κόκκινο φέσι με γαλάζια φούντα που πέφτει στον ώμο.
Αντωνούσα Καστανοπούλου, Κρητικοπούλα επαναστάτρια. Από το περιοδικό " L`Emporio Pittoresco", τεύχος 5ης Σεπτεμβρίου 1868
Η Αντωνούσα ήταν αρχηγός ενός μικρού σώματος και πολέμησε μαζί με άλλες γυναίκες στη διάρκεια της Επανάστασης. Καταγόταν από το χωριό Κερά της Κισσάμου και η δράση της αναφέρεται στην " Ιστορία της Κισσάμου επί τουρκοκρατίας ". Πολέμησε κοντά στους οπλαρχηγούς Σκαλίδη και Καρτσώνη στη μάχη Λουσακιών, Συρικαρίου και Δραπανιά, στη Μάχη Τοπολίων - Τριών Αλωνιών και αλλού, δίνοντας το παράδειγμα και σε άλλες Κρητικοπούλες. Οι συναγωνιστές και συναγωνίστριές της την επαινούσαν για το θάρρος, το χαρακτήρα, την επιμονή και τον πατριωτισμό της, στον απελπισμένο αγώνα για τη λευτεριά.
Επαναστάτιδες γυναίκες Κρήσσαι. Η Αντωνούσα δεξιά και η Ελενούσα αριστερά. Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Εικονογραφημένος Παρνασσός" τεύχος 20ης Νοεμβρίου 1911
Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό " Εικονογραφημένος Παρνασσός" το Νοέμβριο του 1911 με τίτλο " Επαναστάτιδες γυναίκες Κρήσσαι. Η Αντωνούσα και η Ελενούσα".ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ (Α.Π.Χ.)
1. Η φωτογραφία της Αντωνούσας ανήκει στην προσωπική μεγάλη συλλογή της Βέρας. Είναι αναρτημένη στο διαδίκτυο χωρίς να αναφέρεται η πηγή της φωτογραφίας εδώ ΑΝΤΩΝΟΥΣΑ ΚΑΣΤΑΝΑΚΗ.
Ίσως την πήραν από το περιοδικό "Συλλογές", όπου την δημοσίευσε η Βέρα.
2. Την ίδια σπάνια και πολύτιμη φωτογραφία έχω κι εγώ στη συλλογή μου.
Η πίσω πλευρά
3. Στο τεύχος 85 (Άνοιξη 2018) του ΥΠΕΡ X (έκδοση του σουπερμάρκετ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ) δημοσιέυτηκε άρθρο του Νίκου Ψιλάκη "Οι Αμαζόνες της Κρήτης", όπου αναφέρεται και η Αντωνούσα [ΕΔΩ]
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΛΙΝΟΣ
ΙΩΣΗΦ ΛΕΚΑΝΙΔΗΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗΣ
ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΟΛΕΝΤΑΣ
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΦΩΤΑΚΗΣ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ
ΣΕΡΓΗΣ ΚΑΛΛΙΓΙΑΝΝΗΣ
ΜΑΡΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ
Ο γνωστός Ιταλός ανθρωπολόγος Lidio Cipriani, του οποίου πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα λεύκωμα με φωτογραφίες Κρητικών του 1942 (διαθέσιμο ΕΔΩ), δημοσίευσε ένα κείμενο στην Ιταλική εφημερίδα "Η ΣΚΟΠΙΑ" του Λασιθίου.
Το κείμενο δημοσιεύτηκε σε συνέχειες, αλλά έχω μόνο το πρώτο φύλλο δημοσίευσης (της 17ης Δεκεμβρίου 1942)΄.
ΧΡΟΝΙΚΑ. Έκδοση Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου της Ελλάδος. Τόμος 36ος. Αριθ. Φύλλου 242 - Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2013.
(Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ, 29 - 3 - 1998)
Διαθέσιμο ΕΔΩ
Cabinet photo με πορτραίτο δύο ανδρών:
Το πασπαρτού της φωτογραφίας γράφει ΦΩΤΟΓΡΑΦΕΙΟΝ ALLEANO DURANTI ΡΕΘΥΜΝΟΝ ΚΡΗΤΗΣ.
Ο Α. Ξανθάκης (Ιστορία της Ελληνικής Φωτογραφίας 1839-1970. Αθήνα, Πάπυρος, 2008, σ. 92) αναφέρει δύο φωτογράφους Alleanno και Duranti (Ιταλούς προφανώς) που ήταν στην Ζάκυνθο στα τέλη του 19ου αιώνα:
Σε προηγούμενη ανάρτησή μου με φωτογραφία των ίδιων φωτογράφων [ΕΔΩ] είχα υποθέσει ότι ήταν ένας ο φωτογράφος (με όνομα Alleano και επίθετο Duranti.)
ΠΡΟΣΘΗΚΗ:
Ο Alleano Duranti (πρόκειται για ένα πρόσωπο), γεννήθηκε στο Orvieto της Ιταλίας. Το 1884 τον βρίσκουμε ήδη εγκαταστημένο στο Ρέθυμνο, όπου είχε παντρευτεί με την Μαρία Μαυρορασάκη από την Αργυρούπολη Ρεθύμνης. Το 1885 απέκτησαν μια κόρη, την Μαγδαληνή. Δεν γνωρίζω αν είχαν και άλλα παιδιά. Το 1906 ο Duranti εργαζόταν ακόμη στο Ρέθυμνο ως φωτογράφος.
Τα στοιχεία προέρχονται από το υπό έκδοση βιβλίο μου "Η Κρήτη και ο Πατήρ Αντωνίνος (1867-1908). Ο ηρωισμός του καθολικού ιερέα στη μεγάλη σφαγή του Ηρακλείου" Εκεί δημοσιεύω και μία ανέκδοτη φωτογραφία του Alleano Duranti τραβηγμένη το 1906 στην πόλη του Ρεθύμνου.
Φιλικά,
Νικόλαος Ρούσσος
